Renk düzenleme yaparken en önemli araçların başında kullandığımız monitör geliyor. Kullandığınız ekipman ne kadar iyi olursa olsun, eğer monitörünüz, referans değerlerini doğru görüntülemiyor ise sonuç başarısız olacaktır. Ya da yaptığınız işi siz doğru görecek, sizin monitörünüz dışındaki görüntüleme aygıtlarında doğru gözükmeyecektir.

Kalibre edilmemiş bir monitöre güvenmemelisiniz. Çünkü pozlama ve renk kalitesinden emin olmamız gerekiyor. Çözüm, yüksek bütçe ayırarak bir broadcast monitör sahibi olmaktır. Doğru… Ancak pahalı bir monitöre de sahip olsanız bu monitör kalibre edilmelidir. Peki hem pahalı hem de nispeten de olsa kaliteli bir görüntüleme aygıtınız var ise bu aygıtınızın kalibrasyonunu nasıl yapabiliriz ?

 

İlk olarak monitörünüzün (Monitör olarak bilgisayar monitörünü algılamamalısınız. Monitörünüz bilgisayarınızın video kartının video çıkışına bağlı bir ekran olmalıdır. Bilgisayar ekranında yaptığınız düzenlemelere pek güvenmemelisiniz.) profesyonel bir monitörde ya da görüntüleme sisteminde ki bazı ayarlamalara sahip olması gerekiyor. Kalibrasyonu ancak bu ayarlamaları kullanarak yapabiliriz. Bu ayarlar Phase/Tint/Hue yada WB gibi özel ayarlamalardır. Haydi başlayalım.

 

Monitörler SMPTE test çubukları kullanılarak kalibre edilebilir. Biz de kalibrasyon için smpte test çubuklarını kullanacağız.

Bu çubuklar ne işe yarıyor ?

Bu araçlar kameralar ya da uygulamalar tarafından üretilen yapay video sinyalleridir. Görüntüleri eşleştirebilmek için kullanılan referans sinyalleridir. Farklı kameralar kayıtlarının başına bu sinyalleri üreterek, diğer kameralar ile kendileri arasında görüntü eşleşmesini kolaylaştırırlar. Eğer kameranız bu çubuklardan üretebiliyorsa vizör ayarı için de burada yazılanları uygulayabilirsiniz. Eğer uygulamanızda nasıl kullanacağınızı bilmiyorsanız smpte test sinyalinin yer aldığı video dosyasını aşağıda bulabilirsiniz. Kullandığınız yazılımın timeline’ına smpte test sinyalini ekleyin. Artık bilgisayarın video kart çıkışından bu sinyal çıkıyor olmalı ve monitörde görünüyor olmalı.

Mönitörünüz en az 30 dk. çalışmış olmalı. Monitör ilk açıldığında kesin değerleri göstermeyebilir. Biraz ısınması bekleyin.

Bulunduğunuz ortamdaki ışıkları kapatın ve monitörünüze gelebilecek ışık yansımalarının olmadığına emin olun. Farklı renkteki ışık kaynakları algılamanızı etkileyecektir. Ortam aydınlatmanız en fazla kullanabileceğiniz aygıtlara ait araçları görebilecek kadar olmalıdır. Eğer bir aydınlatma kullanacaksanız bu aydınlatma kaynağı ise 6500K lık bir aydınlatma olmalıdır ve doğrudan monitöre gelmemelidir. (Bu aslında ayrı bir konu. Yani bir color suit’de ki aydınlatma nasıl olmalı ? Bu konuya yakın bir zamanda değinebiliriz.)

Siyahlar / Kontrast ve PLUGE çubukları :

Kontrast ayarını yaptığımıza göre monitörünüzü siyah-beyaz konuma getirebilirsiniz. Monochrome düğmesi var ise buradan siyah-beyaz yapabilirsiniz. Yada doygunluğu düşürün. Çünkü bu aşamada görüntünün parlaklık/luminance değerini görmek istiyoruz. Sağ alt kısımda bulunan üç farklı derecedeki siyah çubuklar IRE birimi ile ölçülen farklı değerlere karşılık gelir. Bu çubuklar PLUGE olarak adlandırılırlar ve kontrastın ayarlanmasına yardımcı olurlar. Color correction yaparken her zaman siyah seviyeleri ile işe başlamak gerektiğini daha önceki yazılarımda paylaşmıştım. Siyah, görüntünün en önemli unsurdur. Renk düzenleme yazılımları tüm hesaplamaları siyah seviyesine göre yaparlar. Ve siyah, görüntüye duygu katarken de kullanılan en önemli ayarlamaların başında gelir. Bu sebeple monitör kalibrasyonunda ilk olarak siyah ayarını yaparak işe başlıyoruz. PLUGE (Picture Lineup Generation Equipment) çubuklarına dikkat ederek siyah seviyesini ayarlamamız gerekiyor. Bu ayarlamayı ilk olarak brightness/parlaklık ile yapıyoruz. Bu çubuklarda üç farklı siyah sinyal seviyesi bulunmaktadır. Bu çubuklar kontrast ayarlaması için çok önemli. En soldaki çubuk, 3.5 IRE seviyededir. NTSC standardına göre bu değer süper siyahtır. Süper siyah, gölge detaylarının belli olamayacak kadar karanlık olduğu alanlar anlamına gelir. Bu çubuğu algılamamalısınız. Ortadaki çubuk, 7.5 IRE standart siyah seviyesidir. Bu seviye gerçek siyahın siyah olarak algılandığı seviyedir. Ortadaki çubuk, soldaki ile siyah olarak algılanmalıdır. Yani bu soldaki iki çubuğu tek olarak algılamalıyız diyebiliriz. En sağdaki çubuk, 11.5 IRE ise siyahtan biraz daha parlak olan ve artık gri olarak algılanmaya başlanan seviyedir. Teknik olarak baktığınızda siyah haricinde algılanması gereken tek çubuk bu en sağdaki 11.5 IRE seviyesindeki çubuk olmalı. Bu çubuk hafif gri olarak algılanacak olan çubuktur.

Beyazlar :

Sol üst köşede görünen beyaza yakın alan 80 IRE değerindedir. Bu kısım parlak beyaz olmamalıdır. 100 IRE lik alt kısımdaki kısım ile karşılaştırıldığında hafif gri bile görünebilir. Sıra geldi kontrast ayarına, unutmayın kontrast ayarlamasını brightness/parlaklıktan sonra yapılmalıdır.

Kontrast ayarlarına gelin. Sol alttaki 100 IRE seviyesinde süper beyaz kısım, anlaşılabilir bir beyaz seviyesinde olmalı ne çok parlak ne de karanlık. Kontrast ayarı ile 11.5 IRE çubuğunun biraz daha parlak olmasını sağlayın. Birazcık daha. Bu sırada soldaki 100 IRE lik süper beyaz kısım daha da parlak bir hale gelecek. Ancak yukarıda söylediğim gibi aşırı bir parlaklık olmamalı. Kontrast ayarı yaptıktan sonra tekrar brightness ayarı yapmanız gerekebilir. Yüksek kontrast beyazların parlamasına ve detayların anlaşılmamasına yol açacaktır. 100 IRE’lik superwhite bar size kontrastı ayarlarken yardımcı olacaktır.

Konu monitör ayarlaması olduğunda işler ters olarak çalışıyor aslında yani brightness ayarı aslında görüntünün siyah seviyesini ayarlar, kontrast ise beyaz seviyesini. Eğer parlaklık az olur ise resimdeki -özellikle siyahlardaki detaylar kaybolur. Orta tonlar da siyaha yakın görünecektir. Eğer yüksek olur ise gerçekten siyah olan bir kısım göremeyeceksiniz. Koyu griler ve siyahlar eş değer görünecek, daha açık griler daha da açık görünecek. Monitörün kontrast oranı düşük olacaktır. Düşük kontrastlı bir görüntü loş görünür. Beyaz ve siyahları ayırt edemezsiniz. Kontrast yüksek olmalı ancak detaylarda kaybolmamalıdır.

Kontrast ayarlaması yaptıktan sonra parlaklık ayarlaması gerekebileceğini aklınızdan çıkarmayın. Eğer renk ayarlaması yapıyorsanız da sonrasında kontrastı kontrol etmelisiniz. Color correction da yaparken durum böyledir. Kanal değerlerini değiştirmeniz hem luminance hemde chroma seviyesini etkiler..

Renk ayarlaması :

Eğer ekranınızda keskinlik, netlik, fokus yada cilt tonları ile ilgilii özel ayarlamalar var ise minimum seviyelerde olmalı. Siyah çizgilerin arasındaki çizgiler bulanık ise, net göremiyorsanız, çizgileri görebilecek kadar netlik ayarlaması yapın fazlasını değil.

Şimdi monitörünüzde sadece mavi butonuna basın. Bu ekrana giden kırmızı ve yeşili kapatır. Monitörünüze bağlı olarak çubuklar açık gri ve siyah yada mavi ve siyah olarak görünecektir. Eğer bu buton yok ise Kodak Wratten #47B, Lee 47B filter, Rosco #80 gibi mavi ışık filtresin, monitörünüzün önüne koyabilirsiniz gerekirse çift kat yapın. Burada ki püf nokta şudur. Tüm çubuklar aynı parlaklık değerlerinde olacak şekilde doygunluk ve renk tonu ayarlamalarını yapılmalıdır. cyan, magenta, mavi ve sarı barlar aynı grilikte olmalı. Sarı yeşil ve kırmızı barlar siyah görünmelidir. Ayarlamayı yaptıktan sonra sadece mavi butonunu kapatın ve görüntüyü gözlerinizle değerlendirin. Gözünüz ile görüntüyü değerlendirirken şu noktalara dikkat edin.

Sarı çubuk, yeşil yada turuncu olmamalı, limon sarısı gibi görünmeli. Yine aynı sarı çubuk kırmızı fazla ise turuncu gibi mavi fazla ise yeşilimsi görünecektir. Magenta çubuk, kırmızı yada pembe görünmemelidir.

Anlattığımız teknik şüphesiz yapılabilecek en hızlı kalibrasyon ayarıdır. Ancak yine de kalibrasyonu yapacak kişinin öznel görüşü, kalibrasyonu etkileyecektir. Öneme yüksek kritik monitörlerin kalibrasyonu probe kullanılarak yapılmalı ve hiçbir renk kaymasına müsaade edilmemelidir.

 

SMPTE Bar’ı buradan indirebilirsiniz.