LUT, dijital videoyu oluşturan RGB renk kanallarındaki bir değeri, matematiksel hesaplama olmaksızın başka bir değere dönüştüren  araçtır. (Burada matematiksel hesaplama olmaksızın cümlesine lütfen dikkat edin.) Örneğin ; mil ve kilometre arasında bir dönüşüm tablosu düşünün bir mil 1.6 kilometredir. Bu sabit bir değerdir ve matematiksel bir işlem gerektirmez. LUT’lar da değerleri sayısal olarak bir değerden başka bir değere dönüştüren araçlardır. Var olan görüntü ne olursa olsun kendilerinde tanımlı olan dönüşümleri gerçekleştirirler. Örneğin düz bir LOG-C görüntüsünün hem gammasını hemde color sapaceini başka bir formata dönüştürebilirler. Ancak her zaman LUT’lar görüntüyü alıp mükemmel hale dönüştürmezler. Tekrar edelim ; LUTlar genel olarak sadece giriş değerini çıkış değerine dönüştürüler. LUT’lar ilk olarak kalibrasyon, renk uzayları arasındaki dönüşümler gibi teknik meseleler ile kullanılsa da algı olarak şu an sadece film görünümü veren sihirli araçlar olarak adlandırılmaktalar. İsim vermicem ancak sektörde bir arkadaşım şöyle demişti. “Hugo filminde kullanılan LUT’u buldum” -evet milyon dolarlık Hugo filmi de zaten 10 dolarlık LUT’la yapılmıştı. Biz LUT’ların gerçek amaçlarına bakalım. Genel olarak LUT’lar teknik ve görünüm sağlayanlar olarak iki bölüme ayrılmaktadır. Teknik LUT’lar ; örneğin bir monitöre yüklenerek LOG-C bir görüntüyü REC709 olarak izlemenizi sağlayabilir.  Ya da bir renk uzayından başka bir renk uzayına dönüşüm sağlayabilir. Monitör kalibrasyonlarında kullanılabilir. Az önce bahsedilen LUT’lar da  1D ve 3D olarak iki temel tanımlama içerir. 2D LUT yoktur. (Bu noktada Log LUT diye bir tanımlama olmadığına dikkat çekmek istiyorum.)

LUT, giriş değeri ne olursa olsun o değeri çıkış değerine eşleştirir.

1D LUT nedir ?

1D LUT, her giriş değeri için bir çıkış değerine sahip olan LUT türüdür. Renk kanalları arasında bir etkileşim 1D LUT’da söz konusu değildir. Luma bileşeni üzerinde etkilidir. Böylece her değişim görüntü yoğunluğunu etkiler.  Yoğunluk denilince görüntünün koyuluk, açıklık derecesi diyebiliriz. Parlaklık, kontrast ve gamma düzenlemelerini 1DLUT ile yapmak mümkündür. Başka bir deyişle mavideki bir değer magentaya dönüşmez.

3D LUT nedir ?

1D LUT’lar kontrast ve gama ayarlamasında kullanışlı olmakla birlikte, 3D LUT’lar genellikle daha esnektir. 3D LUT’lar renk kanalları arasında renkleri çapraz olarak dönüştürebilirler. Doygunluk parlaklık ve kontrast da bağımsız olarak kontrol edebilirler. Ton ve doygunluk değişimlerini aynı anda yapmak mümkündür. 3D LUT’lar karmaşık bir yapıya sahiptirler. Bu karmaşık yapı görüntüdeki her piksel üzerinde daha etki sahibi olabilmelerini sağlar. Bu nedenle renk uzayları arasındaki dönüşümler için daha kullanışlıdırlar. Renk kanalları arasındaki etkileşim 3D LUT ile sağlanabilmektedir. 1D LUT a göre daha etkili araçlardır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yukarıdaki, küpün köşelerinden birini RGB sıfır, karşı köşesini de RGB beyaz olarak adlandırırsak, kırmızı, yeşil ve mavi giriş değerlerini, o köşede buluşan, küpün üç kenarındaki renklerin mesafelerinin temsil ettiğini söyleyebiliriz. Küpün kenarları boyunca uygun mesafeleri ölçerek, içinde dilediğimiz renk için bir nokta belirleyebiliriz. Bu durumda, giriş ve çıkış değerlerini temsil eden üç sayı vardır. Bu sayılar örneğin R.105 G.80 B.55 gibi sayılardır ve bu değerlerin küpte birleştiği renkteki rengi temsil eder. Aşağıdaki şekildeki resmin küpteki karşılığı net biçimde görünüyor.

 

 

 

 

 

 

 

 

Bildiğiniz gibi 8  bit bir görüntü kanal başına 256, 10 bit bir görüntü ise 1024 fark içerir ve toplam da bu fark milyonlarca renk tonu demektir. Her renk kanalındaki her bir tonu değiştirebilmek yüksek işlem gücü ve boyut demek olacağından  işlemi daha basit hale getirmek için LUT’lar renk tonlarına etki edebilecek sınırlı değişim noktalarına sahiptirler. Noktalar arasında kalan diğer tonlar enterpolasyon ile tahmin edilir. (Enterpolasyon, elde bulunan veri uzerinden yapilan islemler sonucu, elde olmayan verilerin üretilmesi işlemidir. En basit tanımı ile “varolan sayısal değerleri kullanarak, boş noktalardaki değerlerin tahmin edilmesi” olarak açıklanmaktadır.Wikipedia ) Değişim noktalarını Curve aracına eklediğiniz her bir nokta olarak da düşünebilirsiniz. Daha fazla nokta görüntüde daha fazla değişiklik demektir. LUT boyutu bunu sağlar ve yüksek kalite gerektiren işlerde önem taşır. Renk dönüşümleri kesintisizdir. Örneğin aşağıda 33x33x33 boyutundaki bir LUT’un curve aracındaki karşılığı yer alıyor. Dikkat edin. Her renk kanalının 33 noktadasında giriş ve çıkış değerleri değişiyor.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Film baskısı LUT’ları ;

Bilindiği gibi önceleri filmler negatiflere basılıyordu. Her basılan negatif kendi stillerine sahipti. Yani farklı renklere, farklı tonal aralıklara farklı tepkiler veriyorlardı.  İşte bu baskı sonrasında filmin nasıl görüneceği konusunda film baskısı lutları coloristlere yardımcı olmaktaydı. Bu lutlar matematiksel olarak mevcut görüntü ve film negatifi arasında renk ve ton değerlerinin matematiksel farkından ibaretti. Eğer filminiz negatife basılacaksa laboratuvar size görüntünün baskıdan sonra nasıl görüneceğini simule eden bir LUT dosyası verirdi. Bu lutlar monitörlerde kullanılarak az önce bahsettiğim gibi film baskısı sonrasın görüntünün nasıl görüneceği konusunda kılavuzluk ederlerdi. Bu işlem için ise laboratuvara test için bir görüntü verilir, bu görüntü filme basılır renk kalibrasyonunu analiz eden kişi aradaki farka göre bir LUT dosyası hazırlardı. 3 çeşit LUT mapping metodu bulunuyor.

Constant Luminance Clipping (CLC) : Genellikle ekran LUT larında kullanılır. HEdef gammut dışında kalan renkler kırpılır.
CUSP Clipping (CC) : Hedef renk alanının dışındaki bir renk en yakınına dönüştürülür. HEdef gammut dışında kalan renkler kırpılır. maksimum doygunluğun sağlandığı parlaklık seviyesini tanımlar
hdoygunluğu korusada parlaklıkta farklılıklar oluşabilir.
Luminance Mapping (LM)  : Yüksek dinamik aralıklı görüntüler için genellikle bu metod kullanılır. Renkler arasındaki göreli farklılıkları, renkler içindeki tüm renkleri
korur.

Aşağıdaki LUT’lar ücretis film print LUT’larıdır. Juan Melara’nın web sayfasından alınmıştır. LUT uygulandıktan sonra fark edeceğiniz ilk şey, kontrast olmasıdır. Özellikle siyahlarda hiç bir detay görmeyeceksiniz. Paniklemeyin. LUT uygulamadan önce görüntünüzün beyaz dengesinin yapılı olduğuna emin olun.Doygunluğu arttırın. İlk önce lift aracını kullanarak siyahları görünür hale getirin, ardından aynı işlemi beyazlar için yapın.

Film Print LUT indir !

Burada ‘da hazırladığım LUT’ları bulabilirsiniz. LUT’lar farklı renk düzenleme yazılımları arasında ortak matematiksel bir dildir. Sizde kendi LUT ınızı yapıp LUT olarak export alabilirsiniz.

 

SONUÇ

Toparlarsak ;

A = Ulaşılmak istenilen sonuç
B = Kaynak görüntü ve
C =  LUT. Kaynak ve ulaşılması istenilen sonuç arasındaki telafi farkı.

Renk düzenleme yaparken LUT bir başlangıç noktası mıdır ? İlk uygulanacak araç mıdır ? Cevap ; hayır.

Üzerinde çalıştığınız görüntünün pozlanma derecesine göre siyahlar ya da beyazlar çok alakasız duruma gelebilir. Siyahlar yok olabilir ya da beyazlar patlayabilir. Renk tonları bambaşka hale gelebilir. LUT kullanacaksanız ilk ayarlamanızdan sonra kullanın.

Unutmayın görüntünüzün LUT tarafından işlenmesi gerekiyor. LUT’un görüntü tarafından işlenmesi değil.

Görüntünüzü siz film görünümü vereceksiniz. Bunun için ise bir filmin karakteristik özelliklerini taklit edeceksiniz. Bir filmin nasıl göründüğünü düşünün.

Son olarak ; LUT’lar sonucun kendisi olarak hiçbir zaman olamazlar. Teknik olarak değil de görünüm olarak LUT kullanacak olan ve kullanan arkadaşlara tavsiyem 

“LUT’un sahibi olan kişinin yapıtınızın nasıl olması gerektiğine karar vermesine izin vermeyin. Kendi kararlarınızı verip yaratıcı görünümlerinizi oluşturun.”